کتاب هایی که …

گفتاری از سید محمد آل مهدی

%d8%b9%da%a9%d8%b3-%d8%a2%d9%84-%d9%85%d9%87%d8%af%db%8csite-edit

همان طور که اطلاع دارید، دلمشغولی بنده آثار اندیشمندان عرب یا بهتر بگویم اندیشمندان مغربی (مراکشی) است. بهار امسال را با بازخوانی کتاب ارزشمند «ایدئولوژی عربی معاصر» اثر اندیشمند مغربی عبدالله عروی، آغاز کردم کتابی که سالیان پیش نگاشته‌شده اما از طراوت آن کاسته نشده‌است. عروی در این کتاب تاریخ اندیشۀ عربی و جریان‌های مختلف آن را از عصر نوزایی تا به امروز نقد و بررسی کرده و به دشواره‌های آن را پرداخته‌است.

کتاب دیگری که مطالعه کردم «التراث و النهضه» است. این کتاب شامل یازده مقالۀ نقد و بررسیِ آثار محمد عابد جابری اندیشمند مغربی، از سوی اندیشمندان مختلف عرب است و کمال عبداللطیف منتقد شناخته شدۀ آثار جابری، به مناسبت بیستمین سالگرد انتشار نخستین کتاب از پروژه چهارگانۀ «نقد عقل عربی»، آن‌ها را گردآوری و منتشر کرده‌است و خود او نیز مقالۀ پرباری در این کتاب دارد.

اما فزون بر این دو کتاب، قدری ناپرهیزی کردم و به حوزه طنز سرکی کشیدم و کتابِ ــ‌متاسفانه کم حجمِ‌ــ «چقدرخوبیم ما!» اثر ابراهیم رها را خواندم. اگر درست فهمیده باشم، نویسنده خواسته افراط در گفتار و کردار را با زبان طنز، نقد کند. او در مقالۀ نخست شعار افراطی «هنر نزد ایرانیان است و بس» و در چند مقالۀ پس از آن برخی برخوردها و تعارفات اضافی را نقد کرده‌است و در سه مقالۀ «تاریخ» و «جوگیر» و «همسایگان»، افکار و آراء خطرناک ناسیونالیست‌های افراطی و نوپان‌ایرانیست‌ها را به سخره گرفته و آورده است: کافی است نقشۀ جهان را در میان جمعی پهن‌ کنی «طرف دستش را می‌گذارد روی نقشه و می‌گوید تا صد سال پیش اینا همۀ مال ما بوده، جوری هم می‌گوید که گویی دقیقاً ارث پدری شخص او بوده است بعد زیر دستش که نگاه می‌کنی می‌بینی سبابه تا نزدیکی‌های قطب شمال رفته، انگشت شصت حوالی لیبی و انگشت کوچک مرزهای مالزی را درنوردیده و انتهای کف دستش نصف اقیانوس هند را به نام زده است».

Leave a comment

Your email address will not be published.


*